دڵنیایی جۆری

پرۆسەی دڵنیایی جۆری لە ساڵی خوێندنی (2009-2010)ەوە بە بڕیارێکی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە سەرجەم زانکۆ و دەستەکانی ھەرێمی کوردستاندا جێبەجێ دەکرێت. لەو کاتەوە تا ئێستا ھاوشێوەی زانکۆکانی تری کوردستان ئەم پرۆسەیە لە زانکۆی ھەڵەبجە جێبەجێ دەکرێت.

له‌ ساڵی خوێندنی (2016-2017)ه‌وه‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی دڵنیایی جۆری له‌ زانكۆی هه‌ڵه‌بجه‌  ئه‌نجومه‌نی زانكۆ بڕیاریدا كه‌ سیستمێكی ئۆنلاین په‌یڕه‌و بكات بۆ به‌ڕێوه‌چوونی سه‌رجه‌م پرۆسه‌كانی دڵنیایی جۆری کە ئەمە ناونیشانەکەیەتی (http://qa.uoh.edu.iq).

‎ئامانجی دانانی ئەم سیستمە بریتییە لە باشتر بەڕێوەبردن و ڕێكخستنی کارەکانی دڵنیایی جۆری و هەرسێ پرۆسەكانی دڵنیایی جۆری لە زانكۆی هەڵەبجە كە بریتین لە (زانستخوازیی بەردەوام، هەگبەی مامۆستا و فیدباكی قوتابی).

لە خوارەوە پوختەیەک لە کار و ئەرکەکانی دڵنیایی جۆری دەخەینە ڕوو.

زانکۆ و ده‌سته‌کان له‌ هه‌رێمی کوردستان بریتین له‌ کۆمه‌ڵگایه‌کی تێکه‌ڵ له‌ قوتابی/ خوێندکار، مامۆستا، زانا و کارمه‌ند که‌ به‌ تێکڕایی هه‌ر هه‌موویان ده‌بێت پابه‌ندبن به پێشکه‌شکردنی زانست له‌ ئاستێکی به‌رزدا وه‌ له‌ گشت بواره‌کاندا.

دڵنیایی جۆری فێرکردن بریتیه‌ له‌ چه‌ند چالاکیه‌ک که‌ وه‌ڵامی گشت پرسیاره‌ گرنگه‌کان ده‌داته‌وه‌، له‌وانه:

(1) دڵنیاکردنی زانکۆ/ ده‌سته‌کان له‌ پێدانی ئه‌و بڕوانامه‌یه‌ی که‌ ده‌یدات به‌ قوتابی/ خوێندکار.

(2) دڵنیاکردن له‌ جۆری خوێندن و وتنه‌وه‌ی وانه‌کان.

(3) پشتگیریکردنی قوتابی/ خوێندکار له‌کاتی وه‌رگرتنی کۆرسه‌کانیان.

(4) ڕاپۆرت نوسین، پێداچونه‌وه‌ و به‌دواداچوون، چاودێریکردن، فایل هه‌ڵگرتن، بڕیاردان، هه‌ندێ جار لێکۆڵینه‌وه‌ له‌ ناوه‌ڕۆکی وانه‌کان و جۆری وتنه‌وه‌یان.

به‌ گشتی کارکردن له‌سه‌ر دڵنیایی جۆری خاڵه‌ لاواز و پته‌وه‌کانی ناو زانکۆ/ ده‌سته‌کان نیشان ده‌دات که‌ دواتر ده‌توانرێت له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ به‌رزڕاگرتنی ئاستی زانست دارێژرێت.

 

په‌یامی دڵنیایی جۆری
دڵنیاکردنی قوتابی/ خوێندکار له‌ ئاستی ئه‌کادیمی زانکۆ و ده‌سته‌کان.

ئامانج
دروستکردنی ژینگه‌یه‌ک که‌ خوێندن و فێربوون و توێژینه‌وه‌ بگه‌یه‌نێته‌ ئاستێکی به‌رز و گه‌شه‌یان پێبدرێت به‌جۆرێک هاوتابێت له‌گه‌ڵ ستانده‌ری زانکۆکانی جیهان.

وێڕای هه‌وڵ و تێکۆشانی دڵسۆزانه‌ و بێوچانی ئیداره‌ و مامۆستا وقوتابی خوێندکار، پێویستمان به‌وه‌یه‌ هه‌ریه‌که‌و له‌لای خۆیه‌وه‌ به‌ ڕۆحێکی به‌رزه‌وه‌ به‌ره‌و پیری هه‌نگاوه‌ ئه‌کادیمیه‌ پێویستیه‌کانه‌وه‌ بێین و به‌بێ ئه‌وه‌ی بهێڵین به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌ت به‌سه‌ر گشتیدا زال بێت.

پلان وداڕشتنی دڵنیایی جۆری فێرکردن (میکانیزم)

پێویسته له‌ هه‌موو زانکۆ و ده‌سته‌کاندا لیژنه‌یه‌ک بۆ دڵنیایی جۆری فێرکردن دابمه‌زرێت تا له‌و ڕێگه‌یه‌وه‌ چه‌ندین لیژنه‌ی زیاتر له‌ کۆلیژو په‌یمانگاکانه‌وه‌ سه‌رپه‌رشتی پرۆسه‌که‌ بکات.

له‌ ئاستی هه‌ر به‌شێک لیژنه‌یه‌ک بۆ ئه‌نجامدانی کارکردن له‌سه‌ر دڵنیایی جۆری داده‌مه‌زرێت. ئه‌ندامانی ئه‌م لیژنه‌یه‌ پێیان ده‌وترێت‌ “رێکخه‌ری کۆرس” یان “کۆئۆردنه‌یته‌ر”. ژماره‌ی ئه‌م کۆئۆردنه‌یته‌رانه‌ له‌به‌شی په‌یوه‌ندار به‌پێی توانای ئه‌و به‌شه‌ داده‌نرێت. یه‌کێک له‌وانه‌ ده‌بێته‌ سه‌رۆکی لیژنه‌ی به‌شه‌که‌ به ‌مه‌رجێک ڕۆڵی ئیداری تری نه‌بێت.

سه‌رۆک لیژنه‌کانی به‌شه‌ جیاجیاکانی ناو کۆلیژێک له‌ په‌یوه‌ندیدا ده‌بن له‌گه‌ڵ هۆبه‌ی دڵنیایی جۆری کۆلیژه‌که‌.

لێپرسراوی هۆبه‌ی دڵنیایی جۆری کۆلیژه‌ جیاجیاکان له‌ په‌یوه‌ندیدا ده‌بن له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌رایی به‌ڕێوه‌رایه‌تی دڵنیایی جۆری زانكۆ كه‌ له‌ژێر سه‌رۆکایه‌تی یاریده‌ده‌ری سه‌رۆک زانکۆ/ ده‌سته‌کان بۆ کاروباری زانستی و خوێندنی باڵا ده‌بێت.
ئه‌و لیژنانه‌ سوود له‌ پشتگیری ستافی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی دڵنیایی جۆری له‌ سه‌رۆکایه‌تی زانکۆ/ ده‌سته‌کان وه‌رده‌گرن و به‌رپرسیار ده‌بن له‌ پیاده‌کردنی ڕێنماییه‌کانی سه‌ره‌وه‌ و کۆکردنه‌وه‌ی زانیاری بۆ ئاماده‌کردنی په‌رتووکی کۆرسه‌کان و کۆکردنه‌وه‌ و شیکردنه‌وه‌ی داتا و فیدباکی قوتابی خوێندکار به‌شێوه‌یه‌کی بنه‌ڕه‌تی وه‌ به‌دواداچوونی ده‌رئه‌نجامی داتا و فیدباکه‌کان.

دڵنیایی جۆری تاقیگه‌ و پراکتیکه‌کان:
ئامانجی سه‌ره‌کی ده‌ستنیشانکردن و که‌مکردنه‌وه‌ و ڕاستکردنه‌وه‌ی ئه‌و که‌موکوڕیانه‌یه‌ که‌له‌ تاقییگه‌کاندا به‌دیده‌کرێن له‌ پێناو به‌ده‌ستهێنانی ئه‌نجامێکی نموونه‌یی. دڵنیایی جۆری له‌ تاقیگه‌کاندا بریتیه‌ له‌ ووردی له‌ کاردا و چۆنیه‌تی پێوانه‌کردن له‌پێناو به‌ده‌ستهێنانی هه‌مان ئه‌نجام له‌کاتی دووباره‌کردنه‌وه‌ی کاره‌کاندا. دوای به‌کارهێنانی ئامێر و که‌ره‌سته‌ کیمیاویه‌کان، یان له‌کاتی تێبینیکردنی به‌یه‌کنه‌گه‌یشتنی ئه‌نجا‌مه‌کان له‌گه‌ڵ ئه‌نجامه‌ چاوه‌روانکراوه‌کاندا.

کارمه‌ندی تاقیگه‌ پێویسته‌ به‌رپرس بێت له‌ته‌واوی که‌ره‌سته‌ و ئامێره‌کان که‌له‌ تاقیگه‌که‌دا هه‌ن. هه‌روه‌ها ئه‌رکی ئه‌وه‌ که‌ ڕێنماییه‌کانی دڵنیایی جۆری جێبه‌جێ بکات ئه‌مه‌ش له‌ چوارچێوه‌ی شیکردنه‌وه‌ ڕۆتینیه‌کان و ناڕۆتینیه‌کان. ئه‌نجامه‌کانی ئه‌م تاقیکردنه‌وانه‌ پێویسته‌ له‌ فایلی دیاریکراودا بنووسرێت و هه‌ڵبگیرێت وه‌ له‌کاتی تێبینیکردنی ئه‌نجامی نائاساییدا پێویسته‌ ڕاپۆرتێک بنووسێت بۆ ڕێکخه‌ری به‌شه‌که‌، هه‌روه‌ها پارێزگاریکردن له‌ ئامێره‌کان و چاککردنه‌وه‌یان له ‌ئه‌رکی ئه‌و به‌رپرسه‌دایه‌.

ڕێکخه‌ری کۆرس (کۆئۆردینه‌یته‌ر):

– له‌لایه‌ن ئه‌ندامانی لێژنه‌ی زانستی به‌ش/ لق ده‌ستنیشان ده‌کرێت.

– خاوه‌ن ئه‌زموون بێت و زانیاری ته‌واوی هه‌بێت له بواره‌ جیاجیاکانی ئه‌و‌ به‌شه‌ی کاری لێده‌کات.

– له‌ بڕوانامه‌ی ماسته‌ر که‌متری نه‌بێت.

– شیاو بێت له‌ به‌کارهێنانی کۆمپیوته‌ر (وۆرد، سپرێد شیت، داتا بێس).

– زمانی ئینگلیزی بزانێت.

– به‌حه‌زی خۆی ئه‌و کاره‌ بکات.

ئه‌رکی ڕێکخه‌ری کۆرس:

– پردی په‌یوه‌ندی نێوان ئیداره‌ و قوتابی/ خوێندکار بۆ هه‌ر کارێک که‌ په‌یوه‌ندی به‌ کۆرسه‌وه‌ هه‌بێت.

– په‌رتووکی کۆرس بۆ قوتابی/ خوێندکار ڕێکبخات.

– که‌ناڵی په‌یوه‌ندیکردن به‌ قوتابی/ خوێندکاره‌وه‌ دابێن بکات و به‌رده‌وام ئیمه‌یڵ و به‌ریدی قوتابی خوێندکار بخوێنێته‌وه‌.

– به‌ به‌رنامه‌ کاره‌کانی ڕێک بخات و په‌یوه‌ندی به‌ سه‌رۆکی به‌ش و مامۆستای وانه‌بێژه‌وه‌ بکات تا هیچ وانه‌یه‌ک دوانه‌که‌ویت یان شاغیر نه‌بێت.

– فیدباکی قوتابی/ خوێندکار بۆ کۆرسه‌که‌ و وانه‌کان مسۆگه‌ر بکات.

سه‌رۆک لیژنه‌ی به‌شه‌کان وێڕای کاره‌کانیان هه‌موو ساڵێک له‌ مانگی ئه‌یلولدا ده‌بێت ڕاپۆرتێکی تێروته‌سه‌ل پێشکه‌ش به‌ ھۆبەی دڵنیایی جۆری کۆلیژه‌کان بکه‌ن و تێیدا باس له‌ چۆنیه‌تی به‌ڕێوه‌بردنی کۆرسه‌کانی ساڵی ڕابردوو بکه‌ن. ئه‌م ڕاپۆرتانه‌ پوخته‌ ده‌کرێن و ده‌درێن به‌ لیژنه‌ی به‌رزتر. دواتر ئه‌مان خاڵه‌ پۆزه‌تیڤه‌کان و نێگه‌تیڤه‌کانی ساڵی ڕابردوو ده‌ستنیشان ده‌که‌ن بۆ لیژنه‌ی باڵا.

ئه‌رکی مامۆستای وانه‌بێژ:

ئه‌رکی مامۆستای وانه‌بێژه‌ که‌:

– په‌ڕاوی وانه‌ بۆ هه‌مو بابه‌تێک دابرێژێت وکۆپیه‌ک بداته‌ ڕێکخه‌ری کۆرس و ئه‌ویش بیخاته‌ په‌رتووکی کۆرسه‌که‌وه‌.

– وانه‌یه‌کی زانستیانه‌ی تێروته‌سه‌ل و ده‌وڵه‌مه‌ند به‌ نوێترین زانستی سه‌رده‌م ئاماده‌ بکات.

– به‌پێی پێوه‌ری هونه‌ریانه‌ پوخته‌ی بابه‌ته‌که‌ بخاته‌ سه‌ر پاوه‌رپۆینت و له‌ وانه‌دا به‌کاری بهێنێ وه‌ له‌کاتی گونجاودا (پێش یان پاش وانه‌که‌) سلایده‌کان بخاته‌ به‌رده‌م قوتابی خوێندکار.

– نموونه‌ی پرسیار و وه‌ڵامی نموونه‌یی تاقیکردنه‌وه‌ بخاته‌ ناو په‌رتووکه‌که‌ و له‌ وانه‌کانیشدا هه‌مان جۆری نموونه‌ بۆ قوتابی خوێندکار شیبکاته‌وه‌. لێره‌دا نموونه‌ی پرسیاری ئینشائی و نموونه‌ی پرسیاری هه‌مه‌بژار یان هه‌رجۆره‌ پرسیارێکی تر نیشان ده‌درێ و چه‌ند خاڵیکی سوودبه‌خش و ڕێنیشانده‌ر ده‌خرێته‌ ڕوو بۆئه‌وه‌ی قوتابی/ خوێندکار بزانێت چۆن پلان بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ دابنێ و پلانه‌که‌ ئه‌نجام بدات و دواتر خۆی له‌ شوێنی مامۆستاکه‌ دابنێ بۆئه‌وه‌ی تێڕوانینی هه‌بێ که‌ ئایا مامۆستا به‌دوای چ په‌یام و خاڵه‌ گرنکه‌کاندا ده‌گه‌ڕێ و له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌ک بڕیار له‌سه‌ر دانانی نمره‌ ده‌دات. نموونه‌ی پرسیاره‌کان پێویسته‌ له‌ سێ ئاستدابن (ئاستی به‌رز، مامناوه‌ندی، نزم).

– پێویسته‌ بۆ هه‌ر کۆرسێک سێ کۆمه‌ڵه‌ پرسیار له‌گه‌ڵ وه‌ڵامی نموونه‌یی دابنرێت بۆ ئه‌وه‌ی له‌ کۆتایی کۆرسه‌که‌ لیژنه‌ی تاقیکردنه‌وه‌ یه‌کێک له‌و کۆمه‌ڵانه‌ هه‌ڵبژێرن.

ئامۆژگاریکردنی قوتابی خوێندکار که‌چۆن هونه‌ری وه‌ڵامدانه‌وه‌ فێرببێت و له‌ تاقیکردنه‌وه‌کاندا باشتر وه‌ڵام بداته‌وه‌، بۆ نموونه‌:

پرسیاره‌که‌ دووجار بخوێنێته‌وه‌

– بیر له‌ وه‌ڵامه‌که‌ی بکاته‌وه‌

– له‌ لاپه‌ڕه‌یه‌کی جیادا پلانی بۆ دابنێت

– وه‌ڵامه‌که‌ پێشه‌کی و ناوه‌ڕۆک و ده‌رئه‌نجامی تێدابێ.

– دابینکردنی خولی تایبه‌ت له‌ هاویندا وه‌ک (وۆرد، سپرێد شیت، پاوه‌رپۆینت).

External Assessor هه‌ڵسه‌نگێنه‌ری ده‌ره‌کی

کۆلیژه‌کان له‌ کۆتایی ساڵدا چه‌ند کۆرسێک هه‌ڵده‌بژێرن بۆ هه‌ڵسه‌نگێنه‌ری ده‌ره‌کی.

هه‌ڵسه‌نگێنه‌ری ده‌ره‌کی ده‌بێت:

– پله‌ی پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر و سه‌روتری هه‌بێت و به‌گوێره‌ی توانا له‌ زانکۆ جیهانیه‌کانه‌وه‌ بێت وه‌ له‌کاتی نه‌بوونی پله‌ی زانستی به‌رز، ده‌کرێت پله‌ی نزمتر ده‌ستنیشان بکرێت.

– مامۆستیا‌کی چالاک و ناودار و خاوه‌ن ئه‌زمون بێت له‌ بواری تایبه‌تی خۆیدا یان له‌ بوارێکی نزیک.

– به‌شدار نه‌بوبێت له‌ وانه‌گوتنه‌وه‌ یان پرۆسه‌ی ئیداره‌کردنی ئه‌و کۆرسه.

ڕۆڵی هه‌ڵسه‌نگێنه‌ری ده‌ره‌کی :

– هه‌ڵسه‌نگاندنی ته‌واوی دارشتن و ناوه‌ڕۆکی به‌رنامه‌ی کۆرسه‌که.

– هه‌لسه‌نگاندنی پرۆسه‌ی تاقیکردنه‌وه‌کان–پێویسته‌ ده‌فته‌ره‌کانی تاقیکردنه‌وه‌ی قوتابی خوێندکار له‌دوای ته‌سحیحکردن بخرێته‌ به‌رده‌ستی. ده‌بێت به‌لایه‌نیکه‌مه‌وه‌ سه‌یری سێ نموونه‌ی نمره‌ به‌رز و سێ نموونه‌ی نمره‌ ناوه‌ند و سێی نمره‌ نزم بکات، ئه‌وجا بڕیار ده‌دات که‌ ته‌سحیحکردنه‌کان به‌باشی ئه‌نجامدراون.

– هه‌ڵسه‌نگاندنی فیدباکی قوتابی/ خوێندکار.

– پێشکه‌شکردنی پێشنیاز و پرسیارکردن له‌ مامۆستای په‌رپرس. مامۆستای به‌رپرس وه‌ڵامی پێشنیازو پرسیاره‌کان ده‌داته‌وه‌.

مافه‌کانی قوتابی/ خوێندکار:

– قوتابی خوێندکار مافی وه‌رگرتنی په‌رتووکی کۆرسی هه‌یه‌ که‌ پێش وه‌خت پێیدرابێ.

– له‌ کۆتایی هه‌موو کۆرسێک، قوتابی/ خوێندکار ده‌بێ بابه‌ت به ‌بابه‌ت به‌گوێره‌ی پێوه‌ری فیدباکی بابه‌تیانه‌ ڕاو هه‌ڵسه‌نگاندنی خۆی به‌ گوێره‌ی په‌رتووکه‌که‌ له‌کاتی وانه‌ گوتنه‌وه‌دا ده‌رببڕێت.

– له‌دوای هه‌موو تاقیکردنه‌وه‌یه‌ک، قوتابی/ خوێندکار مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ که‌ ڕاو هه‌ڵسه‌نگاندنی خۆی له‌ پرۆسه‌ی تاقیکردنه‌وه‌ به‌گوێره‌ی فیدباکی بابه‌تیانه‌ ده‌رببڕێ. ئه‌و فیدباکه‌ بۆ خاتری گۆڕانکاری و چاککردنی کۆرس و ناوه‌ڕۆک و شێوازی تاقیکردنه‌وه‌دا به‌کارده‌هێنرێن، وه‌ هه‌روه‌ها فیدباکه‌که‌ ده‌بێته‌ پێوه‌رێک له‌ پێوه‌ره‌کان بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی شێوازی به‌ڕێوه‌بردنی کۆرسه‌که‌ و به‌شی ناو کۆلیژ و ته‌واوی کۆلیژه‌که‌ به‌کار ده‌هێنرێت.
– قوتابی خویندکار مافی هه‌یه‌ فۆتۆکۆپی ده‌فته‌ری تاقیکردنه‌وه‌ ببینێت له‌کاتی پێویستدا.

ئه‌رکه‌کانی قوتابی/ خوێندکار:

زانکۆ ئه‌رک ومافی به‌سه‌ر قوتابی/ خوێندکاره‌وه‌ هه‌یه‌، هه‌روه‌ک چۆن ئه‌وان ئه‌رک و مافیان به‌سه‌ر زاکۆوه‌ هه‌یه‌. له‌ ده‌ستپێکی هه‌موو ساڵێکی نوێی خوێندن کاتێک قوتابی/ خوێندکار وه‌رده‌گیرێت له‌ زانکۆ/ ده‌سته‌کان کۆمه‌ڵێک فه‌رمایشت هه‌یه‌ له‌لایه‌ن زانکۆ/ ده‌سته‌وه‌ ده‌درێت به‌ قوتابی/ خوێندکار وده‌بێت واژووی له‌سه‌ر بکات که‌ خۆی له‌چه‌ند خاڵێکدا ده‌بینیته‌وه‌:

1. هه‌ڵسوکه‌وتی قوتابی خوێندکار ده‌بێت به‌وشێوه‌یه‌ بێت که‌له‌ فه‌رمایشته‌کانی زانکۆداهاتووه.

2. قوتابی/ خوێندکار ده‌بێت پابه‌ند بێت به‌ هه‌موو ئه‌و ڕێنمایی و فه‌رمایشتانه‌ی که‌ واژووی له‌سه‌ر ده‌کات له‌ کاتی وه‌رگرتنی له‌ زانکۆ/ ده‌سته‌دا.

دیاره‌ که‌ بنه‌مای هه‌ڵسه‌نگاندنی مامۆستاکا‌ن و کۆرسه‌کان و وانه‌کان له‌لایه‌ن قوتابی/ خوێندکاره‌وه زۆر گرنگ وپێویستن، دیاره‌ که‌ ده‌وامکردنی قوتابی/ خوێندکار گرنگی تایبه‌تی نه‌ک ته‌نیا بۆ فیربوون و ڕاهێنان هه‌یه‌ به‌ڵکو بۆ سه‌رکه‌وتنی کاری پیرۆزی زانکۆ و په‌یمانگاکان له‌و‌په‌ڕی پێویستیدایه، بۆیه‌ پێویسته‌ ئیداره‌ی کۆلیژه‌کان ده‌وامکردنی قوتابی/ خوێندکار زۆر به‌ جددی وه‌ربگرێ و ئاماده‌بوونیان به‌ نوسین و به‌دواداچوون تۆمار بکرێ.

ئه‌رکێکی نیشتیمانی و ئه‌کادیمیه‌ که‌ هه‌موو قوتابی/ خوێندکارێک له ‌ئاستی ئه‌و به‌رپرسیاریه‌دا ڕه‌فتار بکات و ئاستی زانست و بڕوانامه‌کان به‌رز بکاته‌وه‌. هه‌ر قوتابی/ خوێندکارێک که‌ له‌ ڕێژه‌ی 10% بێ پاساو وه‌ له‌ 15% به‌ پاساو له‌ وانه‌کانی هه‌ر کۆرسێک غیابی هه‌بێت ئه‌وا:

– مافی هه‌ڵسه‌نگاندنی بۆ شێوازی به‌ڕێوه‌بردنی کۆرسه‌که‌ نامێنێت.

– مافی تاقیکردنه‌وه‌ی له‌و کۆرسه‌ نامێنێت و به‌ که‌وتووی ده‌وری یه‌که‌می ئه‌و کۆرسه‌ داده‌نرێت و به‌ ئۆتۆماتیکی ناوی ده‌خرێته‌ لیستی تاقیکردنه‌وه‌ی ده‌وری دووه‌م.

هه‌ر قوتابی/ خوێندکارێک که‌ ڕێژه‌ی غیابی له‌ کۆی گشتی وانه‌کانی ساڵ،‌ یان ڕۆژانی ده‌وامی ساڵ له‌ ڕێژه‌ی 15% بێ پاساو وه‌ له‌ 20% تێپه‌ڕ بکات ئه‌وا له‌ ساڵه‌که‌دا به‌بێ ئه‌وه‌ی مافی هیچ تاقیکردنه‌وه‌یه‌کی هه‌بێت به‌ ئۆتۆماتیکی به‌ که‌وتوو داده‌نرێت.

ده‌رباره‌ی بارسووککردن (تخفیف حاله‌) و بارگۆڕین (تغیر حاله‌) و په‌ڕینه‌وه‌ (عبور) و ده‌رکردن (ته‌رقین قه‌ید)، ئه‌و بابه‌تانه‌ به‌ یه‌کجاره‌کی یه‌کلایی ده‌کرێنه‌وه‌ به‌م پێوه‌ره‌ی خواره‌وه‌:

هه‌موو قوتابی/ خوێندکارێک مافی بارگۆڕینی هه‌یه‌ به‌بێ جیاوازی و به‌ پێی پێوه‌ره‌کانی پێشتر. هه‌ر قوتابی/ خوێندکارێک که‌ له‌ نیوه‌ی ژماره‌ی وانه‌کانی ساڵانه‌ (یان نیوه‌ی وانه‌کانی کۆرس) که‌متر بکه‌وێت، ئه‌وا مافی تاقیکردنه‌وه‌ی ده‌وری دووه‌می پێده‌درێت. ئه‌وانه‌ی له‌و ژماره‌یه‌ زیاتر ده‌که‌ون به‌ که‌وتوو داده‌نرێن و مافی تاقیکردنه‌وه‌ی ده‌وری دووه‌میان پێنادرێت.
ناو سڕینه‌وه‌ (ترقین قید) هه‌روه‌ک جاران ده‌مێنێته‌وه‌، واته‌ هه‌ر قوتابی/ خوێندکارێک که‌ دوو ساڵ له‌سه‌ر یه‌ک بکه‌وێ و سه‌قفی زه‌مه‌نی ته‌واو بکات، ئه‌وا ناوی له‌ زانکۆ و ده‌سته‌کان ده‌سڕێته‌وه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی مافی خوێندنه‌وه‌ی پێ بدرێت له‌ زانکۆ و ده‌سته‌کانی حکومه‌تدا. ئه‌وانه‌ ئازادن له‌ زانکۆی ئه‌هلیدا بخوێنن.

به‌ڕێوه‌به‌ری دڵنیایی جۆری:

به‌ڕێوه‌به‌ری دڵنیایی جۆری زانکۆ و ده‌سته‌کان له‌ لایه‌ن سه‌رۆکی زانکۆ / ده‌سته‌ داده‌مه‌زرێت و پله‌ی زانستی نابێت له‌ دکتۆرا که‌متر بێت ومه‌سئولیه‌تی ته‌واوی دڵنیایی جۆری فێرکردنی پێڕاده‌سپێردرێت. ده‌بێت شیاو بێت له‌ زمانی ئینگلیزی و به‌کارهێنانی کۆمپیوته‌ر به‌تایبه‌تی سۆفتوێری وۆرد و سپرێدشیت و داتابه‌یس.

به‌رپرسیاریه‌تیه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌ری دڵنیایی جۆری:

هه‌ڵگرتن و پارێزگاریکردنی گشت فایله‌کانی قوتابی/ خوێندکاری ئه‌و زانکۆ/ ده‌سته‌یه.

به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و پێداچونه‌وه‌ و لێکۆڵینه‌وه‌. ئه‌رکی ئه‌م به‌ڕێوه‌به‌ره‌یه‌ که‌ بزانێت چی‌ ئه‌نجام دراوه‌ له‌سه‌ر ئاستی به‌ش و کۆلیژه‌کان.

سەرەڕای ئەو کار و ئەرکانەی سەرەوە، بەڕێوەبەرایەتی دڵنیایی جۆری بەرپرسە لە پێدانی زانیاری و بەرچاوڕوونی و کۆکردنەوەی داتای زانکۆ بۆ ڕیزبەندی نیشتیمانی زانکۆکان کە ماوەی چەند ساڵێکە لە لایەن وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستییەوە ئەنجام دەدرێت.