Published at: 10-08-2022

پاشای گەورەو قوربانیی ژمارە(٢٥٦) خوێندنەوەی بۆکرا

Posted by:  UoH

لەهۆڵی کتێبخانەی ناوەندی زانکۆی هەڵەبجە، بەئامادەبوونی سەرۆکی زانکۆویاریدەدەری سەرۆکی زانکۆ بۆ کاروباری خوێندکاران و ژمارەیەک لە ڕاگرو مامۆستایان و فەرمانبەرانی زانکۆو ڕۆشنبیرو ڕۆژنامەنووسان، خوێندنەوە بۆ هەردوو ڕۆمانی(پاشای گەورە، قوربانیی ژمارە ٢٥٦)کرا.
دوای بەخێرهاتن و تیشک خستنە سەرژیانی نوسەرو وەرگێڕی ڕۆمانەکان لەلایەن (م.شوان نوری) بەڕێوەبەری کۆڕ. بەڕێز(ئارێز عەبدوڵا) نوسەری ڕۆمانی(پاشای گەورە) سوپاسی سەرۆکی زانکۆیکرد بۆ بانگهێشتکردنیان و ئاماژەی بەوەکرد بەرهەمەکان تایبەتن بە هەڵەبجەو سۆران، ڕوونیشیکردەوە ڕۆمانی(پاشای گەورە)ڕۆمانێکی مێژووییەو پشتی بەدووسەرچاوە بەستوە(مێژووی زارەکی، سەرچاوە مێژووییەکان)، ڕۆمانەکە لەساڵی ١٨١٣-١٨٣٨ز باسی ئەو ماوەیەدەکات(میر محمد،پاشای گەورە) دەسەڵات دەگرێتە دەست تائەوکاتەی میرایەتی کۆتای دێت. لەباسکردنی بەرهەمەکەیدا ناوبراو هێمای بەونوسەرانەکرد مێژووی کوردیان نوسیوە؛ ئەوانەی مێژووی کوردیان نوسیوە(بەشێکیان ناحەزانی کوردن، بەشێکیتر ڕۆژهەڵات ناسانن کەبەناشارەزایی نوسیویانە یان لەژێرکاریگەری داگیرکەران بوون، بەشێکیشی کورد خۆی نوسیویەتی)ئەوەش هۆکارێکبوە بۆئەوەی مێژووی هزرو زانایانی کورد بدزرێت لەکۆنەوە تا ئێستاو بەرهەم و ناوبانگیان بوە بەهی دەوڵەتانی تر، لەکاتێکدا کورد میللەتێکی گەورەیە.
ئاماژەی بەوەکرد لەسەردەمی پاشای گەورەدا( قاجاری و عوسمانیەکان) خاوەنی دوو دەوڵەتی گەورەبوون، بەڵام دودەوڵەتیتریش هەبوون کەلەوان کەمترنەبوون دەوڵەتانی( مصرو سۆران)، ئەوکات دەوڵەتی سۆران شانی لەشانی دەوڵەتی عوسمانی داوەو خۆی لەوان بەکەمتر نەزانیوە، هەموو دامو دەزگاکانی دەوڵەتداری تێدابوەو سەری بۆ هیچ دەوڵەتێکیتر نەوی نەکردووە، بۆیە بەڕێکەوتنی قاجارو عوسمانیەکان دەوڵەتی سۆران دەڕوخێنرێت بەتایبەت کەکۆمەڵێک دەوڵەتیتری وەک بەریتانیاو فەرەنساو ئەڵمانیا بەپلان پشتگیری عوسمانیەکانیان کرووە.
لەکۆتایدا نوسەر ڕوونیکردەوە ئەم بەرهەمەی بەژانرێکی ئەدەبی مێژوویی نوسیوە.(گێڕانەوەی مێژووە بەزمانێکی ئەدەبی)
ڕێباز مستەفا، وەرگێڕی ڕۆمانی(قوربانی ژمارە ٢٥٦)کەلەلایەن( گەلاوێژ نەزەریان) نوسراوە، باسی لەوەکرد ڕۆمانەکە لەسەر کارەسات و مەرگەساتی هەڵەبجەو ئەنفال نوسراوە، هەروەک ڕوونیشیکرەوە گێڕانەوەی چیرۆکی منداڵێکی تەمەن ١٠ ساڵە کەژمارەکەی ٢٥٦ و لەخێزانێکی کەرکوکیەو لەئەنفال ڕزگاری دەبێت و دواتر دێنە هەڵەبجەو پاشان لەهەڵەبجە توشی کیمیا باران دەبن، ناوبراو وتیشی ڕۆمانەکە باسی زۆرێک لەمەرگەساتەکانی کورد دەکات و تێکهەڵکێشە بەکلتوری کوردی و یەکێک لەخاڵەبەهێزەکانی ڕۆمانەکەش ئەوەیە بەفارسی نوسراوەو بۆ خوێنەری فارس نوسراوە.
وەرگێڕلەڕێگەی پەیامێکی دەنگیەوە دەنگی نوسەری ڕۆمانی گواستەوە بۆ ئامادەبوان، لەپەیامەکەدا نوسەر
وتی(کوردم و بەفارسی دەنوسم بەڕۆحێکی تەواو کوردانەوە،ئەم بەرهەمەش بۆ ئاشنابونی خوێنەری فارسە بە هەڵەبجەو هەموو ئەو ئازارانەیتر بەسەر کورددا هاتوە)
لەو پەیامە دەنگیەدا نوسەر وتیشی: پێویستە وەک جولەکە بەهەزاران کتێب و داستان و فیلممان هەبێت لەسەر مەرگەساتەکانی کورد، پاشان بەگفتوگۆی ئامادەبوان و خستنەڕووی ڕاو سەرنجیان گفتوگۆکە کۆتایهات.

chevron-down